Zhong Dao

5 Elementen Acupunctuur: Mens zijn zoals het bij je past.


Een reactie plaatsen

 We zijn net pompoenplantjes

Bij mij op de vensterbank staan een paar potjes met zaailingen: tomaten, komkommer, augurk, courgette en pompoen. De nachten zijn nog te fris om de jonge plantjes nu al in de koude kas te zetten. Zo wachten we met z’n allen (ikzelf inclusief) geduldig op het passende moment. Dan worden ze gewoon op slag wakker, worden groter en groter en groeien doelgericht naar het licht toe. De een heeft het makkelijker dan de ander. Het pompoenplantje heeft zijn draai nog niet gevonden zo te zien. Het ziet er best een beetje zielig uit. Het plantje kan de warme beschermende grond blijkbaar niet loslaten. De wortel probeert het luchtruim te bereiken, aan de andere kant zie je de kiemblaadjes worstelen met het grijs-bruine omhulsel van het zaadje en die het plantje vast in de houdgreep hebben.

Overgangen. Iets verlaten en ergens anders weer neerstrijken. Het kan heel simpel zijn en we staan er vaak ook niet bij stil. Je verlaat in de ochtend je huis door de voordeur en zet je leven deze dag voort in de buitenwereld, op een andere plek. Bijna niemand vindt dat moeilijk, het gaat als vanzelf, zit ingeslepen in ons systeem, in onze dagelijkse routine. Maar energetisch verandert er wel het een of ander. En dat kan best lastig zijn. Buiten je eigen vier muren speel je een andere rol dan in je eigen huis. Je hoort aan andere voorwaarden te voldoen. 

Zich losrukken

Het kleine pompoenplantje heeft maar een doel, naar het licht toe groeien. Dat betekent uit de donkere aarde omhoogklimmen en in een andere omgeving terecht komen. Dat is best eng. Want je weet maar nooit hoe het aan de ‘overkant’ is. Je weet niet of het wel een fijne plek is. Je hebt moed nodig. En de nodige energie om een grote stap te kunnen zetten.

Wat dat betreft zijn wij met z’n allen kleine pompoenplantjes. Ons hele leven staan wij oog in oog met veranderingen. Dat kunnen grote gebeurtenissen zijn of piepkleine zoals ochtends wakker worden en de droomwereld voor een aantal uren verlaten.

Overgangspijn

In mijn praktijk zie ik weleens mensen die zich met hun lichamelijke klacht of hun emoties geen raad weten en om hulp vragen. Dat gebeurt vaker rond de wisseling van seizoenen. Wie heeft nou nog nooit een gevoel van gemis ervaren als de zomer waar wij zo van houden ten einde gaat en daarmee ook het leven in de door de zon opgewarmde natuur. We zoeken dan weer onze binnenruimtes op en raken het contact met de natuur een beetje kwijt. Dan proberen we tevergeefs de zomer vast te houden. Onze stemming wordt beïnvloedt, we worden een lusteloos en staan in de ochtend niet meer met plezier op. 

De natuur vervolgt een ander pad. Na de uitbundige zomer komt zonder pardon een andere energie opdagen waar wij mee moeten leren leven. Stel je loopt door het bos en laat je even helemaal niet afleiden door je gedachten, muziek uit je koptelefoon of een podcast die je aandacht vasthoudt. Je stemt af op de geluiden  en geuren in het bos, de lucht en de grond onder je voeten. Je verlangzaamt je passen, je hoeft niet zo nodig ergens te zijn. Je geeft je helemaal over aan het moment. Dan merk je veranderingen op. De lucht heeft misschien ineens een iets andere geur dan enkele dagen geleden, de kleuren worden intenser of vervagen, je hoort de zang van andere vogels en je lichaam voelt iets zwaarder of juist lichter. 

Op dit moment aan het begin van de maand mei staat de lente op het punt ons energetisch te verlaten en maakt plaats voor de vroege zomer. Het bladerdak is soms al zo dicht dat je zicht op het geheel belemmerd is. De natuur is vol van bloesem en de zon wordt met de dag warmer. Heerlijk, zou je denken. Dat is ook zo. Toch zijn er mensen voor wie zo’n overgang moeilijk te bewandelen is. Hun lichaam geeft aan dat zij er nog niet klaar voor zijn. Dat geldt trouwens voor de overgangen tussen alle seizoenen. Vermoeidheid, slaapproblemen, nieuw pijnlijke plekken in het lichaam of emotionele schommelingen kunnen het resultaat zijn. Lichaam en geest zijn niet in evenwicht. Net als bij een boom zijn de wortels misschien niet stevig genoeg om de frisse wind die door de natuur waait te kunnen weerhouden. 

Aarzel niet

Mensen doen er goed aan om op zo’n moment een afspraak te maken voor een acupunctuur behandeling of een paar lessen Qi Gong te boeken. Om  hun energie weer te laten stromen, hun eigen kracht weer op te wekken en op de juiste rails terecht te komen.


Een reactie plaatsen

De lentekriebels van het hout

Zo jammer dat je niet mee kan luisteren op deze zonovergoten ochtend. Ik ben net neergestreken op mijn bankje in de voortuin en geniet van de zang van vogels om me heen. Ergens vanuit de verte dringt het geluid van de openbare weg door het nog kale struikgewas en buren lopen gezellig kletsend aan de andere kant van de heg langs. Ik hoor spelende kinderen luidruchtig zoals het hoort voor spelende kinderen. 

Het is lente. Na een lange natte winter die zich eigenlijk niet winter mag noemen keken we ontzettend uit naar de lente. En wat worden we verwend dit jaar. Weken met zon en beweging, ijverige vogels die de nestkastjes aan het verkennen zijn en de kleur groen neemt met de dag meer ruimte in beslag.

Het leven komt weer op gang. De diepe rust van de winter hoort tot het verleden. De hele natuur begint aan iets nieuws. Het zaadje dat tijdens de koude maanden diep in de grond op een startsein heeft zitten wachten laat een klein groen stipje zien wat uitgroeit tot een hele nieuwe plant. 

In het begin is er een plan. Het zaadje heeft alle informatie in zijn bagage die nodig is om uit te kunnen groeien tot precies dat specifieke plantje dat volgens dat plan de bedoeling was. Informatie van alle voorgaande generaties plantjes. Een appelboom wordt altijd weer een appelboom en zal nooit peren dragen. Dat pad ligt vast. Is voorbestemd. Achter deze groeiactiviteit zit een enorme energie. Kijk buiten om je heen hoe snel alles zich ontwikkelt. Gisteren liep je nog over droge grond zonder enig teken van leven, vandaag hebben zich overall kleine lichtgroene blaadjes uit de aarde geschoven en hebben haast om zo veel mogelijk zonlicht te vangen. 

In je kracht staan

De energie die achter deze activiteit zit noemen wij hout energie. Na een lange winter waarin het leven in de ruststand was barst het ineens los. De natuur wil naar het licht en moet zich rekken en strekken. Maar hoe meer je je strekt hoe meer houvast je ook nodig hebt. Wist je dat een sequoia ( zo’n torenhoge boom die we vooral kennen uit Californië) nooit omvalt. Storm of geen storm, die boom blijft gewoon overeind. Dat ligt daaraan dat hij over een uitgebreid wortelnetwerk beschikt, met een omvang die net zo groot is als de boom lang. Een boom met een dikke stam die stevig geankerd is en bovendien voldoende flexibel kan veel hebben.

Heb jij ook van die mensen in je kennissenkring die tegen een stootje kunnen. Die zichzelf kunnen blijven onder moeilijke omstandigheden en zich kunnen schikken naar de onveranderlijke invloeden van buitenaf. Hoe doen zij dat? Waar komt die innerlijke kracht vandaan?

Om de hemel te bereiken heb je een stevige basis nodig

Volgens de Chinese filosofie van de 5 elementen hoort het hout element bij de lente. Heel toepasselijk want in de lente is de naar buiten toe gerichte energie heel krachtig. De natuur produceert hout, streeft omhoog, wil leven en zich reproduceren. Maar om je armen zo ver te strekken heb je wel een stevige basis nodig om niet bij de eerste de beste storm tegen de grond te gaan. Hoe kunnen wíj onze eigen basis verstevigen om de onstuimigheden van het leven te kunnen trotseren? Ervoor zorgen dat onze wortels tot diep in de aarde reiken. Kracht en flexibiliteit ontwikkelen. 

Een boom kan alleen maar zijn eigen weg van groei en ontwikkeling volgen als er een plan is. Niet zo’n plan van ‘overmorgen moet alles af zijn en dan zijn we klaar’. Maar een plan die voortkomt uit zijn bestemming, een eik worden of een berk. Die bestemming kan hij niet ontlopen, het is een weg die hij moet bewandelen om gezond en veerkrachtig te zijn en te blijven. De weg  ernaar toe is datgene wat de uitdagingen en obstakels in het leven levert. 

Net zoals bij de boom verloopt ook ons leven op een vergelijkbare manier. Het plan van ons levenspad ligt diep in onszelf verborgen, komt voort uit het feit dat ons lichaam bezielt werd. De oude Chinese vertelden ons dat hemel en aarde elkaar ontmoeten en dat uit deze ontmoeting de mens ontstaat. Dat is de basis. Die staat vast. Ons leven is niet alleen maar een hoop bakstenen maar het gaat stormen en onweer trekt over ons bestaan heen en kan ons tot in de grondvesten opschudden. Dan is een diep wortelstelsel noodzakelijk. Wortels die verbonden zijn met elkaar en met andere wezens in de buurt. 

Ondanks dat er een plan ligt waar wij geen controle over hebben kunnen we ons levenspad vorm geven door onze leefstijl. Door onze activiteiten, gedachten en overtuigingen op een manier te structureren , net zoals een goede tuinder met zorg zijn/haar tuin bewerkt. Maar zodra we gaan trekken aan het gras en invloed proberen uit te oefenen op de uitkomst merken we dat dat niet kan. De dingen lopen volgens een eigen ritme. En daar zit het probleem. Namelijk de kunst van het voorbij laten trekken van onze wensen en verwachtingen als een wolk aan de hemel. En te vertrouwen dat de dingen volgens het innerlijke plan gebeuren en dat het goed is. 

Het belang van een beslissing

Waar een plan is moeten ook beslissingen genomen worden. Een goede tuinder kiest op passende tijden voor een handeling. Wel water of geen water geven, wel onkruid wieden of het laten staan? Welke planten zet je naast elkaar voor een harmonisch geheel? Dat kan die tuinder alleen maar als hij in contact is met de natuur en aanvoelt wat wanneer gedaan moet worden. Dan is hij verzekerd van zijn eigen invloed op een goede oogst. 

Wat voor de boom geldt geldt ook voor ons. Ook wij zijn onderdeel van de natuur en ons leven volgt hetzelfde ritme. Een model voor dit ritme is de leer van de 5 elementen. De 5 elementen worden geassocieerd met oa de seizoenen, bepaalde kleuren, tonen, emoties. Hier hebben we legio mogelijkheden om onze leefstijl aan te passen met als resultaat gezondheid en verbinding met het leven om ons heen.

De natuur doet het ons voor. Het is lente. De warmte van de eerste zonnestralen activeert het leven. In deze tijd van uitbundige groei voelen we ons vaak actiever, maken plannen voor het komende jaar, zijn ook assertiever en gaan massaal naar buiten, spitten de tuin om en leggen zaadjes in de aarde. Hopen en vertrouwen op een goede oogst. 

De kleur van de lente energie is – wat had je anders verwacht – groen. Organen zijn de lever en de galblaas en ook de ogen horen bij dit rijtje. Om een visie te hebben in ons leven moeten we immers goed kunnen kijken, niet alleen fysiek maar vooral mentaal. En we moeten in contact zijn met onze eigen innerlijke bestemming, want als je niet ziet waar je naar verlangt dan weet je ook niet waar je heen moet.

Lenteklachten en wat kan je zelf doen

Als de krachtige energie van de lente en het hout element onderdrukt wordt is de kans groot dat er lichamelijke, mentale  of emotionele klachten ontstaan 

  • Migraine
  • Pijn
  • Spanning in nek en schouder en aan de zijkant van het lichaam (verloop van de galblaas meridiaan)
  • PMS
  • Spijsverteringsproblemen
  • Boosheid/woedeaanvallen
  • Depressie
  • Stemmingswisselingen
  • Verlies van richting in het leven
  • Geen visie of focus
  • Creativiteit gehinderd

Klinkt niet zo goed, hè?

Maar we zijn niet machteloos en kunnen echt zelf iets doen om ons door de heerlijke beweging van de hout energie te laten inspireren en creatief te zijn.

Begin vandaag ermee!

  • Beweeg voldoende, liefst buiten in het groen (weilanden, bos), doe ademhalingsoefeningen en strek en draaibewegingen. De energie van de lever is verantwoordelijk voor de vrije stroom van Qi en dat is alleen mogelijk door te bewegen. Dus nogmaals: beweeg!
  • Eet groen (fris lentegroen zoals daslook, brandnetel, spinazie, rucola) of zorg ervoor dat je altijd verse kiemgroente in huis hebt
  • Zorg voor een gebalanceerde zure smaak (citroen, appelazijn, kimchi, yoghurt)
  • De bittere smaak ondersteunt de functie van de hout energie (paardebloem, brandnetel)
  • Zorg voor voldoende slaap. ’S nachts regenereert de lever, die erg vatbaar is voor de negatieve energie van stress

Ik wens je een fantastische lente boordevol beweging, lekker fris eten en een heerlijke vrije stroom van energie. 


Een reactie plaatsen

De plek waar het leven plaatsvindt

Het zand is voelbaar in de mond, meldt zijn aanwezigheid met een knarsend geluid tussen de tanden. Voor ons ligt een uitgestrekt duingebied, op de zang van een paar vogels na geen dierlijk geluid. Alleen het wuiven van het riet in de drassige grond naast het pad bereikt onze oren. 

Ruimte en leegte. Alleen in het grote geheel. En verbonden met het zand, de wind en het water. Je kan het van heel dichtbij ervaren in het Nederlands duinlandschap.

Maar ik zie in mijn verbeelding ook de nomadische volkeren voor me in de oneindige leegt om hen heen. Voorzien van een tent met de meest noodzakelijke spullen en een kudde runderen, schapen of geiten. Het is een leven dat ik niet zou willen leiden en toch resoneert er iets bij mij met deze manier  van bestaan. 

Onze korte reis naar een van de waddeneilanden heeft mij geïnspireerd te onderzoeken wat de specifieke reden is voor die resonantie. Het heeft me nieuwsgierig gemaakt.

In de ruimte van de natuur

Ooit ben ik samen met mijn lief 3 maanden door de Sahara en de Sahel gereisd. Een oneindig wijd landschap en amper begroeid. Je horizon strekte zich open voor ons uit en begrensde tegelijkertijd onze ervaringswereld. Je kan in principe alle kanten op gaan. In die tijd hadden we ook nog geen navigatie. Ruimte kan je de mogelijkheid ontnemen je te oriënteren in diezelfde ruimte. Dat leerden wij daar door rondjes te rijden door het zand en weer op dezelfde plek uit te komen waarvandaan wij vertrokken waren. Een opmerkelijke gewaarwording.

De lichtheid van het bestaan

Ik vermoed dat de ervaring van ruimte ook afhangt van je levenssituatie. Zo weet ik dat ik tientallen jaren geleden toen ik van Zuid-Duitsland, waar ik in een dal gewoond heb, met de trein naar Nederland vertrok een heerlijk gevoel van overzicht en vrijheid ervoer. De horizon was veranderd. Eindelijk kon ik een benauwde levenssituatie achter me laten. Nu verlang ik regelmatig naar de bergen. De pieken die bijna de hemel raken en een enorme rijkdom uitstralen. Rijkdom aan ruimte. En misschien ook rijkdom aan vrijheid. Want vrijheid kan alleen ontstaan in een omgeving die ons in onze perceptie niet beperkt. Het kan ook dezelfde ervaring van ruimte zijn die ik ken als ik op een zomerse dag in het gras lig en de wolken nakijk, die naar het schijnt moeiteloos voor een blauwe lucht langstrekken. Misschien is dat wel de resonantie denk ik nu die ik voel, het één zijn met de natuur en alleen maar bezig zijn met wat zich op dat kortstondige moment aandient. Een bepaalde lichtheid van bestaan, dingen gebeuren zonder ons toedoen. 

Ruimte ervaren is een basisbehoefte van de mens. En deze behoefte manifesteert zich zelfs in het fysieke. Met elke ademhaling creëren wij ruimte in onze borstkas, we nemen de ruimte als het ware op in ons lichaam. Veel mensen weten niet dat hun ademhaling niet veel dieper gaat dan de borst. Het is een beperking die je jezelf oplegt. Je weert de ruimte in je lichaam en in je leven. 

De vele gezichten van ruimte

Het Nederlandse woordenboek wat ik geraadpleegd heb heeft een rijke veelzijdige selectie van het begrip ruimte voor me opengelegd. Het is een plaats om zich uit te breiden, zich te bevinden of te bewegen. Het is ook de afstand tussen twee dingen, de ruimte ertussen. Of een ruimte die door grenzen bepaald wordt (een afzonderlijke ruimte voor speciale dingen of functies). Ons heelal is een oneindige ruimte waarvan het grootste gedeelte waarschijnlijk onbekend is. Dat betekent dat ruimte ook onzekerheid met zich mee kan brengen. En avonturiers uitnodigt het overvloedige onbekende te willen verkennen. We weten zeker sinds corona dat onze ruimte altijd ook een ruimte is die rekening moet houden met de ruimte van anderen. Zonder verbinding met de omgeving bestaat onze ruimte niet. Het lijkt oneindig maar er zijn grenzen en is een kwestie van geven en nemen. Net zoals de oude Chinese wijzen al wisten dat yang en yin nooit op zichzelf bestaan, dat zij van elkaar afhankelijk zijn en zelfs uit elkaar voortkomen. We kunnen de ruimte zien als de tienduizend dingen, die ontstaan zijn vanuit yang en yin. Overvloed en rijkdom zijn tegelijkertijd beschikbaar en beperkend. Er is geen of-of maar een en-en. Tegenstrijdigheden die niet los van elkaar zijn. 

Omdat de makrokosmos (de hele wereld om ons heen) identiek is aan de mikrokosmos (ons individuele lichaam, geest en onze emoties) spiegelen ze elkaar als het ware. Daarom kunnen we de ruimte die we wij in onze omgeving waarnemen net zo goed in onszelf waarnemen. Als we bereid zijn ruim te denken komt de ruimte vanzelf bij ons langs. We gaan dieper ademhalen en zien mogelijkheden in plaats van beperkingen. Die innerlijke ruimte opent lichaam en geest. We worden ruimhartig en voelen compassie met onze medemensen. Niemand hoeft te vrezen dat zij of hij slachtoffer is van omstandigheden want waar ruimte is kan je datgene verwezenlijken wat echt belangrijk voor je is.

Levensdans heeft ruimte nodig

Ergens las ik dat we ruimte als mogelijkheid kunnen zien om steeds weer balans te vinden in ons leven, want ruimte laat beweging toe. En een leven zonder beweging is geen leven. Mijn behoefte om ruimte om me heen te kunnen ervaren hangt denk ik met dit inzicht samen. Beweging geeft me de mogelijkheid aan omstandigheden te kunnen ontsnappen die niet bij mijn leven passen. In de Qi Gong zijn fantastische oefeningen om de ruimte op een directe manier lichamelijk, mentaal en emotioneel te kunnen ervaren. Heerlijk om te doen en vrij adem te kunnen halen.

Ik geef graag les in kleine groepjes of een op een. Neem contact met me op voor meer informatie.


Een reactie plaatsen

De oude weegschaal en een leven in beweging

We hebben bij ons thuis nog een oude medische weegschaal staan die volgens mij van mijn vader was toen hij nog praktiserend dokter was. Een eeuwigheid geleden. Wat er precies op gewogen werd weet ik niet. Het is een mooi ding opgeborgen in een glazen kast op een basisplaat van marmer. Op deze weegschaal werden dingen met elkaar vergeleken. Ze moesten uiteindelijk hetzelfde wegen want anders klopten de verhoudingen niet. Als de weegschaal naar één kant uitsloeg moest er of iets toegevoegd worden of iets weggehaald. Of de andere kant moest gecorrigeerd worden want het wijzertje in het midden van de weegschaal hoorde precies in het midden van een reeks getallen te staan. Dan, zo vermoedde men, waren de dingen in evenwicht. En dat was het doel van de hele handeling. Dingen in evenwicht brengen. Ervoor zorgen dat er niet van een ding te veel was en van het andere te weinig. Dat zou tot resultaten kunnen leiden die niet wenselijk zijn.

Wij zijn één grote weegschaal

Hetzelfde gedachtegoed komen wij ook tegen bij het bestuderen van de menselijke fysiologie en de geneeskunst. Ons lichaam functioneert grotendeels alleen maar als processen evenwichtig verlopen. Kleine veranderingen hebben soms grote gevolgen. Bijna al onze organen zijn door de natuur erop ontworpen dat zij in staat zijn veranderingen in de buitenwereld op te vangen en voor een intern evenwicht met elkaar te zorgen. Hoe mooi is dat. We zijn in principe één grote weegschaal die continu aan het herwegen en herstellen is. 

Tuinders in actie

Ook een tuinder kent dit en maakt er dagelijks gebruik van. De aarde waarin ons voedsel en de bloemen die ons emotioneel voeden verbouwd worden hoort in evenwicht te zijn. Een plant is een levend wezen en houdt van een gezond bordje met voldoende voedingsstoffen en water. De plant wordt ziek als het op is en er toch nog gegroeid moet worden. De tuinder zorgt ervoor dat er geen tekorten ontstaan, zet andere planten neer die de tekorten aanvullen of verrijkt de aarde met compost. Hij bewerkt de grond op een manier dat bodembeestjes hun gang kunnen gaan.

Water en vuur

Iedereen kent wel het symbool van yin en yang. Die cirkel met een zwarte en een witte helft en een stip in het midden van de andere kleur. De betekenis ervan is misschien in mindere mate algemene kennis. Wat het symbool in ieder geval uitstraalt en waardoor wij er een zekere affiniteit mee ervaren is het gelijkmatige, het in balans zijn van de kleuren. Inderdaad gaat het hier om het evenwicht tussen twee tegenovergestelde kwaliteiten, zwart en wit, donker en licht, passief en actief, rust en activiteit, feminien en masculien, maan en zon, onder en boven enz. De dag volgt op de nacht en als je het een niet kent kan je ook de waarde van het ander niet herkennen. Water en vuur. Ze kunnen allebei weldadig zijn maar eenmaal uit evenwicht kan die gewaarwording zomaar omslaan. Te veel vuur verbrandt alles wat er in de weg staat, leven verandert in een dode hoop as. Wat helpt is het water. Blussen. Het vuur uitdoven. Te veel vocht aan de andere kant kunnen we verdrijven door te stoken. Het water verandert dan in damp en slaat misschien op plekken neer die weer water nodig hebben. Yin en yang zijn van elkaar afhankelijk en kunnen in elkaar over gaan. Zoals nacht en dag, winter en zomer. En alles in zijn eigen tijd volgens een bepaald ritme. 

Je kan niet aan groeiend gras trekken

Ook de 5 elementen hout, vuur, aarde, metaal en water zijn beelden voor een bepaald ritme in de natuur. Hier gaat het om een variabel evenwicht tussen 5 bewegingen die alle activiteiten in de natuur en in de mens bepalen. Kijk naar de seizoenen. Zonder dat wij er controle over hebben wisselen de seizoenen in een voorgegeven volgorde. Nooit is er rijke plantengroei zonder dat er voldoende tijd was voor een zaadje om te rusten, te kiemen en langzaam groter te worden. Aan het gras trekken voert het tempo van de groei van het sprietje niet op. 

In de Chinese geneeskunde zijn veel klachten te verklaren doordat natuurlijke cycli verstoord zijn. Je hebt misschien aan je energie getrokken en te veel hooi op de vork genomen en geen geduld getoond. Of je bent niet vaak genoeg van de bank af gekomen met als gevolg dat je energie is vast komen te zitten. De kunst is om het lichaam met de juiste handelingen te ondersteunen om haar natuurlijke evenwicht te hervinden. Waar te veel energie is in de vorm van stagnaties, pijn en ziekmakende groei kan je of ervoor zorgen dat je de lichaamseigen energie stimuleert haar eigen ritme weer te ontdekken. Het zelfgenezend vermogen van ons lichaam is krachtig, maar heeft soms ondersteuning nodig. 

Schatje, hoe gaat het met je?

Maar we zijn nog niet aan het einde van het verhaal aangekomen. Naast yin en yang en de 5 elementen is ons lichaam ook afhankelijk van een gezond evenwicht tussen onze 3 belangrijkste energiecentra, de drie schatten, San Bao. Zij representeren ons fysiek welzijn (de onderste dantian in het gebied onder de navel), emotionele gezondheid (de middelste dantian in de borst) en mentale activiteit en lenigheid (de bovenste dantian in het hoofd). Pas als deze centra op elkaar afgestemd zijn kunnen wij van gezondheid spreken. Ook zij zijn van elkaar afhankelijk en beïnvloeden elkaar. 

De kunst leven te voeden

Voor je algehele gezondheid kan je zeker zelf iets doen. De oude Chinezen hebben ons veel kennis nagelaten hoe wij effectief en doeltreffend met onze gezondheid om kunnen gaan. Zij noemden al die wijsheid Yang Sheng, de kunst het leven te voeden. Daarmee bedoelden ze niet het kunstmatige krampachtige in stand houden van het leven met legio medische handelingen, maar de nadruk lag op preventie en vroeg herstel van het evenwicht. Het op tijd herkennen van energetische onregelmatigheden en vervolgens adequaat erop reageren. Door middel van voldoende beweging, goed eten volgens de seizoenen, mindfulness, de natuur in gaan, je gedrag en gedachten observeren en corrigeren, je emoties onderhouden en zo nodig afscheid nemen ervan, voldoende slaap, en door muziek en andere creatieve bezigheden te cultiveren. 

Soms vraagt het veel van ons. Het is niet altijd gemakkelijk om voor de weg van Yang Sheng te kiezen. Want onze wereld staat bol van verleidingen die ons elke dag weer wijs willen maken dat wij maar beter kunnen consumeren wat ons de wereld om ons heen voorschotelt. Maar het is onze eigen keuze! Waag het en ga de betere optie aan. Een gezond lichaam, een gezonde geest en emoties die ons bewegen maar niet hinderen zijn het waard om geleefd te mogen worden.


Een reactie plaatsen

Niet normaal dit

Misschien ben ik wel niet normaal. Als datgene normaal is wat de hele wereld om me heen doet en denkt. Dan hoor ik erbij, kan ik meepraten, is er weinig aanleiding tot conflict want ik ben het met iedereen eens. Normaal is het fijne kussen waar je tegenaan kan leunen en niets uit hoeft te leggen en je hebt het prettige gevoel begrepen te worden.

Dan zijn er ook altijd van die mensen die het anders doen, die afwijken van de norm en zich niet aanpassen aan de ‘mainstream’. En weet je wat ik daaraan zo leuk vind? Dat de kleine dingen soms zo onderscheidend kunnen zijn. Iets waar bijna iedereen het erover eens is zie je dan door een andere bril. 

Mijn territorium is klein

De laatste weken, of misschien ook al maanden, ben ik blij met het donker. Niet normaal want iedereen om me heen snapt dat niet goed. Ik weet ook dat ik vroeger altijd al gemis voelde zodra midzomer voorbij was en de dagen korter werden. Dan telde ik de dagen tot eind december, tot het licht het weer over zou nemen van het donker. Maar tot mijn eigen verbazing kijk ik daar nu anders naar. Ik zit met plezier binnen, laat de vroege nacht de kamer binnenkomen, voel me geborgen in mijn kleine wereld. Een soort aangename rust bedekt het interieur en mezelf. Ik ben mezelf genoeg, dans met mijn gedachten, volg met mijn blik het flakkerende licht van de kaarsen en doe mijn best om niets te willen. En af en toe mijn liefsten om me heen, meer is er niet nodig. Niet normaal dit. De buitenwereld doet af en toe een poging binnen te dringen maar mijn territorium is klein en er plek voor weinig. 

Niet altijd zijn de dingen zo eenvoudig. De winters zijn voor velen gevuld met activiteiten. Zodra de kerstdagen achter de rug zijn wordt het feest uitgezwaaid en de kerstboom krijgt een laatste verblijfplaats ergens achter in de tuin of wordt opgehaald door kinderen die zakcenten nodig hebben. Het kunstmatige licht zorgt weer voor harde schaduwen over banken en bureaus en men onderwerpt zich opnieuw aan het moeten. Dingen doen, productief zijn, van economische waarde. Actie en doelgerichtheid. Men wil resultaten zien. Zwart op wit. Bankhangen zit er niet meer in en het donker moet om elke prijs bevochten worden.

Afwachten en geduld hebben

Wist je dat ons gedrag dan helemaal tegen de natuur in onszelf werkt. Dat wij het natuurlijke ritme kwijt zijn, verzopen in zeeën van licht, lawaai en activiteit. De natuur kan het ons niet duidelijker voorleven. Als het buiten donker en koud wordt trekt alles zich terug uit het turbulente leven. Het leven zoekt zijn huis of holletje op, nadat er een goede wintervoorraad aangelegd werd. En het wacht af. Forceert niets. De zon komt terug als het zijn tijd is. Niet eerder of sneller. Hoe meer je ophoudt het gebeuren te willen controleren, hoe makkelijker de wachtperiode wordt. Tegen het einde van deze lange tijd verschijnt de zon ineens weer eerder achter de bomenrij en klimt naar grotere hoogte. We kunnen ons opmaken voor een nieuwe lente met nieuw leven en groei.

Koester je nierenergie

De Chinese geneeskunde koppelt de winter aan het water element en aan de energie van de nieren. De nieren huisvesten onze basisenergie, doorgegeven door onze ouders. Een schat die we moeten koesteren. Want – zo zeggen de oude Chinese wijzen – deze energie is niet eindeloos aanwezig en bepaalt voor een deel hoe en of wij gezond oud kunnen worden. En daarvoor moet je in actie komen. De voorraad goed verzorgen en weer aanvullen vóór het te laat is. 

De energie van de nieren zit diep verborgen in ons lichaam. In de onderbuik anderhalve duimbreed onder de navel om precies te zijn. Het is onze energiecentrale die het leven in stand houdt. Alle fysiologische activiteiten komen voort uit dit innerlijke vuur. 

In de winter trekt de energie van de nier zich verder terug in de diepe ruimte van de onderbuik. Want vuur wat met koude in aanraking komt stopt op een gegeven moment met stoken en met het onderhouden van het leven. De bescherming hangt in grote mate af van ons gedrag tijdens de wintermaanden. Het is de tijd van het grote yin. Rust, luisteren naar je innerlijke stem en naar je lichaam, de diepte induiken, niets willen of moeten, geduldig afwachten. 

Ontzettend lastig allemaal en we zijn dan ook wereldkampioen in druk zijn, niets kunnen laten liggen, altijd maar actief zijn en ons meten aan het doen van anderen die in onze ogen nog beter, assertiever, succesvoller zijn. Onze innerlijke accu is er niet voor gemaakt om continu overuren te draaien en loopt langzaam leeg. Soms zonder dat wij er iets van merken tot het te laat is en ziekte ons tot rust dwingt.

Misschien ben ik wel niet normaal. Want ik voel me op dit moment het lekkerst als het rustig is om me heen. Als ik alleen ben en mijn dingetje kan doen. Ik heb zelfs de neiging een tikkeltje on-sociaal te zijn. Want drukte ( ja ook tijdens een corona lockdown kan het mentale lawaai nog oorverdovend zijn) zorgt ervoor dat ik heel moe en stil word. Dan moet ik mijn accu goed in de gaten houden.

Ik houd van deze periode van het jaar, laat mij lekker in het holletje zitten en de volgende lente komt, zeker weten ook zonder mijn toeDOEN.

Hoe onderhoud je je innerlijke accu in de winter?

  • Kleed je warm genoeg, maar zorg ervoor dat je niet gaat zweten
  • Ga vroeg naar bed en sta zo laat mogelijk op
  • Drink voldoende lauwwarm water om niet te dehydreren
  • Neem vooral warme maaltijden (ook ontbijt en lunch) voor een goed functionerende spijsvertering (heeft warmte nodig)
  • Tik regelmatig met je tanden tegen elkaar (produceert speeksel, deze vloeistof hangt samen met je nierenergie)
  • Masseer je oren (gekoppeld aan de nierenergie)
  • Ga op je tenen staan en wip op en neer (stimuleert nierenergie)
  • Neem een warm voetenbad (genereert warmte en bevordert bloedcirculatie)
  • Masseer de achillespees achter de knobbel aan de binnenkant van je enkel. Hier ligt een belangrijk punt van de niermeridiaan.
  • Masseer je voetzool (het beginpunt van de niermeridiaan ligt op een derde afstand tussen hak en tenen in een kuiltje).


Een reactie plaatsen

Wat mooi is, ontleent een deel van zijn betovering aan de vergankelijkheid.

Hoor ik je klagen over de maand november? Hoor ik je klagen over de grijze luchten en een zachte nattigheid die je continu in een dichte mist hult? Hoor ik je klagen over het vallen van het blad, over het einde van de zomer, over de noodzaak om dingen los te laten en het gemis van iets wat er niet meer is? Hoor ik je goed?

Waarom klaag je?  Zou je liever zien dat het mooie niet plaats zou vinden om te ontkomen aan het ondraaglijke verdriet? Zou je de felle laatste kleuren van het jaar niet willen zien omdat ze straks bruin en half verteerd op de aarde liggen klaar voor transformatie tot een andere nieuwe kwaliteit? De voorbodes die je eraan herinneren dat vreugde en passie nooit voorgoed verdwenen zijn maar na het afronden van weer een nieuwe levenscyclus terugkomen?

Onze emoties, stoorzenders in ons leven?

Wij zijn met z’n allen geconditioneerd om emoties zoals angst, boosheid en verdriet zo veel mogelijk uit de weg te gaan. Emoties die de stempel ‘negatieve emoties’ opgedrukt kregen zijn niet meer gewenst in onze prestatiemaatschappij. Zij zijn hinderlijk. 

Dat betekent – als je er even bij stil staat – dat we onze emoties willen controleren net zoals we het verloop en de kwaliteit van ons leven willen controleren. Dat we een plan hebben hoe het eruit zou moeten zien en ons bestaan puur met de meetlat van de vervulling van onze persoonlijke wensen benaderen. Wensen die onze eigen individuele belangen van dienst zijn. De wereld naar onze hand zetten. Controle uitoefenen. En daar horen de ‘negatieve emoties’ zeker niet bij. 

Het is waar. Emoties zoals angst, verdriet en boosheid verstoren het energetische evenwicht in ons lichaam. Ze zorgen voor blokkades en belemmeren de vrije stroom van energie door de meridianen (energiebanen). Maar ze zijn er. Geen mensenleven verloopt zonder deze emoties. We ontkomen er niet aan. Ze zijn onderdeel van onze natuur. Ze te willen ontvluchten, ervoor weglopen of ze onder het kleed vegen zorgt er niet voor dat ze er niet meer zijn. Ze leven undercover in de diepte van ons lichaam. Wachtend op een nieuw moment van zichtbaar worden en voor weer nieuwe stressmomenten zorgen. Dat kost energie. Heel veel.

Ik weet, het is ontzettend lastig om op een constructieve manier met je ‘negatieve emoties’ om te gaan. Zij manifesteren zich vaak op fysiek niveau, door symptomen die wij in ons lichaam ervaren. Benauwdheid, hartkloppingen, maag- of darmklachten, hoofdpijn, noem maar op. Dat kan je dan oplossen door een passend pilletje te slikken en te hopen dat je de emotie voorgoed het zwijgen opgelegd hebt. Het succes zal in de meeste gevallen kortstondig zijn, de emotie gaat misschien een tijdje rust nemen of rommelt onopgemerkt in de diepte door. Een kleine prikkel kan al ervoor zorgen dat het lichaam weer van zich laat horen. Dan wordt je verteld dat je moet leren die emotie los te laten die onderhuids als een vulkaan op uitbarsting zit te wachten.

Het is geen vlieger

Maar hoe doe je dat? Een emotie loslaten? Het is geen vlieger die zo lang aan een touwtje vastzit tot je loslaat en de vlieger tuimelend met de wind meewaait ergens heen. Naar een onbestemde plek en daar heb je dan geen controle meer over. Of je denkt aan het herfstblad dat op het signaal van de boom wacht en zich dan langzaam in zijn eigen tempo op de grond laat vallen niet wetende dat er een nieuwe bestemming op hem staat te wachten. Na een rustpauze van enkele maanden en samen met alle andere verterende bladeren om zich heen.

Een emotie heeft ooit waarschijnlijk een belangrijke functie gehad. Heeft je beschermd en ervoor gezorgd dat je een eigen misschien vrij kleine ruimte voor jezelf kon creëren. Om er te kunnen overleven. Misschien voelde die ruimte zelfs kalm, kleurrijk en geborgen. In het verleden. Ondertussen ben je ouder geworden. Heb je misschien geleerd door ervaring dat je die veilige ruimte van toen niet meer nodig hebt of nodig zou hebben. Dat je sterker in het leven staat. Meestal. En toch zijn er van die momenten waar een kleine prikkel een emotionele aardbeving tot stand kan brengen. Je merkt dat een oud patroon je weer in de greep heeft, dat je verlangt naar die warme ruimte die nu niet op die manier meer beschikbaar is. Je lichaam is vaak degene die dan het woord neemt en via symptomen van zich laat horen. Om te vertellen dat er angst, gemis en boosheid zijn. 

Dan maar controleren

Waarom ga je het gesprek met je lichaam steeds weer uit de weg? Stel je eens voor dat je naar de signalen van je lichaam zou luisteren. Wat zou je dan horen? Misschien wel iets wat je helemaal niet wil horen? Vaak is dat inderdaad het geval. Het is de grote angst voor het onbekende wat ons weerhoudt. Het niet-weten. De onzekerheid. Zolang je je emoties wegstopt denk je dat je er controle over hebt. 

Controle is alom tegenwoordig. Wij willen de koers van ons leven bepalen, alles eraan doen dat datgene  wat wij graag zouden willen zien gerealiseerd wordt door het uitbannen van mogelijke risico’s. Het toekomstige wat wij niet kunnen overzien wordt met geld verzekerd. Niet wetende wat het zou kunnen zijn. Het levensplan wordt met een ongelooflijke precisie uitgestippeld, de tuin wordt betegeld, kleine kinderen wordt het avontuur in de klimboom ontnomen. De mens is heel hardleers, vraagt techniek om problemen op te lossen waar techniek geen grip op heeft. Om de angst in ons te beteugelen.

De natuur leeft het ons voor

De boom laat in het najaar zijn blad los, datgene wat maandenlang door het zonlicht de energie voor zijn leven binnen gehaald heeft. In het afscheid nemen ligt ook een grote betovering. De boom trekt zijn mooiste mantel aan om ons vlak voor het vallen van het blad nog één keer uit het veilige huis te lokken. Niemand kan zich dan aan de schoonheid en het verval in de natuur onttrekken. Als we niet….

Als we niet veel te vaak onze aandacht zouden richten op wat er straks zou kunnen gebeuren. Dan blijven we focussen op die ene toekomstige mogelijkheid een ongewenste emotie te voelen die er nog niet is en die alleen onze hersenen verzinnen. Angst voor gemis en verdriet onderdrukt de vrije stroom van energie in ons lichaam. Daardoor kunnen uiteindelijk lichamelijke klachten ontstaan.

De vrije stroom is een basisbehoefte van het leven, zonder beweging zou er geen leven zijn. En leven betekent ook verandering. Niets blijft altijd hetzelfde hoe veel moeite wij ook doen om het proces te stoppen. Angst is een diepe emotie die je nooit uit kan bannen, je kan alleen je perspectief veranderen. Anders naar je emoties kijken. Ze aannemen en ze te laten spreken.

De natuur leeft het ons voor. Op een mooie manier. Door met alle kleuren van de regenboog het loslaten te verzachten openbaart zich een schoonheid van de natuur die tegelijkertijd haar aanwezigheid ontleent aan de vergankelijkheid.

Wil je angst en verdriet de ruimte geven loop je vaak snel vast in het gevoel het niet te kunnen. En zeker weten is er ook geen op te roepen protocol hoe je het aan zou kunnen pakken. 

In de Qigong krijgen we wel wat handvaten om de energie weer lekker te laten stromen. Op fysiek, emotioneel én mentaal niveau. Wil je het een keertje uitproberen, neem dan contact met me op.

(Titel: Vertaling van “Das Schöne zieht einen Teil seines Zaubers aus der Vergänglichkeit.” Hermann Hesse)


Een reactie plaatsen

Etenstijd en andere tijden. Over de Chinese orgaanklok.

Net was je nog in diepe slaap en ineens dat vreselijke geluid. De wekker. Dit voorwerp op je nachtkastje dat je in de ochtend van al je bezittingen het meest met diepe haat bejegent. Het is tijd schreeuwt dat ding, je moet je warme nest verlaten. Je moet op gang komen. Er ligt een lange dag vol activiteit voor je. Je hebt deadlines, verplichtingen, afspraken. 

Je geest spreekt. Je lichaam moet luisteren. Jij hebt de regie in handen, je wil is wet. Je lichaam sleept zich gebukt onder alle eisen die je jezelf oplegt door de dag en in de avond moet zij ook gehoorzamen want er zijn online meetings, sportschool afspraken, belangrijke Netflix sessies, discussie rondjes, feestjes en ander vermaak.

Aan oprukkende vermoeidheid en stress gerelateerde klachten wordt geen aandacht geschonken. Actief zijn, niet niets doen is een vereiste geworden zo lijkt het.

Een op de zes werknemers heeft tegenwoordig last van burn-out klachten en onder jongeren neemt het aantal toe lees ik. We zitten met z’n allen in een kookpan en kunnen het vuur niet meer blussen. Opgebrand. De verzengende hitte is oncontroleerbaar geworden. En dat heeft gevolgen die niet te overzien zijn.

Het is een natuurwet

Hoeveel makkelijker zou het zijn als er een mogelijkheid was om deze razende vuurzee te voorkomen. Hoeveel makkelijker zou het zijn als wij eindelijk de rust konden vinden die we zo nodig hebben. Lichamelijk, mentaal en emotioneel. 

Het menselijk lichaam is onderdeel van de natuur. Dat betekent dat wij ons leven volgens dezelfde wetmatigheden leiden. We zien licht en donker, jong en oud, groei en afbraak. We ervaren aantrekken en afstoten, activiteit en rust, snel en langzaam. Alle tegenoverstellingen zijn er en de een is alleen maar ervaarbaar als de ander er ook is. Yang en yin. De voor- en achterkant van de berg, licht en schaduw . Als je van perspectief verandert verschijnt de tegenovergestelde kwaliteit. De aarde draait om de zon, dus zij ontkomt er niet aan dat licht en schaduw elkaar afwisselen. Dat is een natuurwet. De seizoenen volgen elkaar op in een vastgelegde volgorde. Nooit haalt de lente het in zijn hoofd om herfst en winter over te slaan. We hebben echt geen controle over het ritme van dingen. Wat we vaak wel kunnen doen is het bijsturen, het voorkomen van grotere schade. 

De mens heeft altijd wel strategieën verzonnen om met veranderingen om te kunnen gaan. Overal op aarde vindt je rituelen die ervoor zorgen dat de pijn van verandering zachter wordt. En mensen hebben de natuur geobserveerd. Ze hebben een natuurlijk ritme waargenomen en gemerkt dat het voordelen oplevert als volgens een ritme gehandeld wordt. 

Naast het boven genoemde model van yang en yin wordt er in de Chinese geneeskunde veel aandacht besteed aan het model van de 5 elementen. Net zoals yin en yang, activiteit en rust elkaar afwisselen zo zien wij in de natuur ook een ander ritme van ontstaan, volle bloei, oogst, afbraak en rust. De jaargetijden en onze levenscyclus volgen dit patroon. Het is voor ontwikkeling en succes noodzakelijk dat alle stadia doorlopen worden. Een plant kan niet ontstaan als er niet in het verleden gezaaid en geduldig afgewacht werd tot het zaadje ontkiemt. Alles heeft zijn tijd en zijn plek. Ook activiteit en rust. Je kan niet zonder voldoende rust te nemen continu door blijven gaan met je activiteit zonder uitgeput te raken.

Het model van de 5 elementen of 5 transformaties bepaalt alle activiteiten in de natuur. Seizoenen, levenscycli en dagritmes volgen hetzelfde patroon. Het schept rust en overzicht ook in ons eigen handelen.

In de Chinese geneeskunde werken we veel met deze wetmatigheden. Dat is niet alleen een handige manier van werken maar opent onze ogen ook voor de veranderingen die plaats vinden tijdens ons leven. En we zien waar we invloed hebben en waar dat niet mogelijk is. 

De orgaanklok en ons dagritme

We gaan ervan uit dat er 12 hoofdmeridianen (energiebanen) zijn. Elk meridiaan is gekoppeld aan de energie van een orgaansysteem. De energie van de organen (long, dikke darm, maag, milt, hart, dunne darm, blaas, nier, pericardeum, driewarmer, galblaas en lever) is niet de hele dag volop actief in het lichaam maar houdt zich vooral aan bepaalde tijden. Met 12 meridianen zijn in 24 uur voor elk orgaansysteem 2 uur beschikbaar. Deze tijden van activiteit die elkaar opvolgen worden gebundeld in de zogenaamde orgaanklok. Een element heeft 2 sterke uren en twee zwakke, afhankelijk van de tijd van de dag.

De orgaanklok geeft ons de mogelijkheid om voor bepaalde dagelijkse activiteiten de ideale periode te kiezen. Dat zorgt dan volgens de Chinese geneeskunde voor evenwicht en optimale benutting van onze eigen energie. Een handig systeem. Ook voor diagnostische doelen. Want als je bv regelmatig ’s nachts tussen 1 uur en 3 uur wakker ligt dan kan dat duiden op een probleem met je lever energie. Dan heb ik het niet over een aandoening van de lever op zich want de leverenergie heeft ook een heleboel andere taken in het lichaam dan alleen degenen die in een Westers leerboek beschreven zijn. 

Om je een beetje op het spoor te zetten van een gezonde levensstijl volgens de Chinese orgaanklok heb ik de energieën van onze organen op een rijtje gezet. Bij elk orgaan zijn enkele activiteiten vermeld die je kunnen helpen je leven meer structuur te geven en in balans te zijn en te blijven. 

3-5 uur, long energie 

Een periode om lekker diep te slapen.

Hier ontvang je inspiratie (inademen) en met het uitademen is ook het loslaten verbonden.

In oosterse tradities is dit de tijd voor ademoefeningen en meditatie praktijken. Voor de meesten van ons tegenwoordig geen optie meer.

5-7 uur, energie van de dikke darm

Dé ideale tijd om op te staan en voor ontlasting te zorgen. Pas als er ruimte is kan iets nieuws ontstaan (activiteiten, inzichten, werkgerelateerde dingen, ervaringen).

Bij constipatie kan je jezelf afvragen, is er iets wat ik niet los kan laten?

7-9 uur, maag energie

Na het opstaan neem je eerst een kleine snack gevolgd door lichte lichaamsoefeningen of een meditatie. De snack kan een kopje thee zijn of een stukje fruit. Daarna neem je een stevig ontbijt.

De rond deze tijd opgebouwde energie geeft je de kracht en het vermogen vol te houden tijdens een lange (werk)dag. Om de spijsverteringsenergie niet te verstoren ga je liever niet nadenken over problemen of discussies voeren. Dubbele mentale en fysieke vertering gaan niet goed samen.

9-11 uur, milt energie

In deze tijd kan je het beste geconcentreerd werken en ben je goed in je focus als de voorgaande organen de nodige zorg ontvangen hebben. De milt zorgt voor transformatie van energie uit voeding en mentale activiteit naar lichaamseigen energie. Je werkt intensief en integreert die nieuwe kennis of vaardigheid.

11-13 uur, hart energie

Dé tijd voor een lekkere maaltijd en lichamelijke activiteit want rond deze tijd heerst de meest yange (actieve) energie van een heel etmaal. Hier wordt een flinke wandeling vóór het eten geadviseerd. 

13-15 uur, energie van de dunne darm

Heerlijk om nu een middagdutje te doen. De dunne darm is het orgaan van het sorteren. Wat is nog nuttig, wat kan ik liever uitsorteren? Te veel opgehoopte dingen, gedachtes of emoties blokkeren de energieomloop en verstoren het evenwicht. Rust is een belangrijke factor bij het sorteren.

15-17, energie van de blaas

Na het lossen van het overbodige is het tijd om weer aan te vullen. Nu neem je bv een kopje thee (Engelse tea time) en houd je je bezig met licht fysiek of mentaal werk. Om deze tijd van de dag kan je energie weer een lichte boost ervaren, die wij vaak over het hoofd zien tijdens onze dagelijkse drukte. Veel mensen zijn nu moe en futloos. Zorg dan ervoor dat je je niet nog meer uitput.

17-19 uur, nier energie

De nier energie zorgt in de Chinese geneeskunde ook voor de gezondheid van onze botten. Dus lichaamsoefeningen die lichte druk uitoefenen op de botten kunnen behulpzaam zijn. Neem in deze tijd een lichte avondmaaltijd en geen zwaar en uitgebreid gerecht.

19-21 uur, energie van het pericardium

Nu is het tijd voor liefdevolle hartverwarmende activiteiten, met een goed boek, een mooie film of tijd voor je liefste(n). Het pericardium is de hartbeschermer die binnenlaat wat goed is voor je hart en je emotioneel welzijn en de deur voor de rest niet open houdt.

21-23 uur energie van de hartverwarmer

Onze interne thermostaat. De hartverwarmer zorgt ervoor dat de temperaturen in verschillende lichaamsdelen op elkaar afgestemd zijn. Deze tijd is er vooral voor  de voorbereiding van het slapen gaan. Neem een warm bad, ga lekker onder de douche en daarna naar bed.  Zo niet heeft dat negatieve invloed op de werking van je hormoonstelsel, je bloedsomloop, je spijsvertering, je ontlasingspatroon, je ademhaling en je voortplanting.

23-1 uur, energie van de galblaas

De galblaas energie zorgt voor het zinvolle nemen van beslissingen. Daarvoor is rust nodig. Wordt deze energie verstoord kan het bovendien tot irritatie, boosheid en agressie komen. Zinvolle besluitvorming is dan meestal onmogelijk.

1-3 uur, lever energie

Dit is de tijd voor de diepe slaap. Met als gevolg dat inspiratie, visie, doelen zetten en plannen geleefd kunnen worden. Lig je rond die tijd wakker worden ontgifting (ook van negatieve gedachten en overtuigingen) en functies zoals menstruatie, slaap en hormoonproductie verstoord.

Wat de orgaanklok adviseert lijkt op het eerste gezicht op een lekker lui leventje met vooral veel rust en weinig doen. Maar we zijn het niet meer gewend om voor een gezond evenwicht tussen activiteit en rust te zorgen. Rust wordt snel gekoppeld aan lui zijn, op andermans kosten leven, egoïsme. Toch is niets minder waar. Het lichaam kan haar volle potentiaal alleen tot realisatie brengen als wij bereid zijn het ritme van yang en yin te respecteren en ernaar te leven. 


Een reactie plaatsen

 De natuur pakt haar mes

Ineens komt hij overal te voorschijn. De voorbode. Zachtjes kruipt hij door het bos en tekent met flinke vegen donkerrode of bruine strepen en stippen op het blad. De nachten worden met de dag kouder en fijne draden van spinnenwebben verbinden het verdorrende blad met elkaar. Het is niet te missen. De herfst doet langzaam maar doeltreffend zijn intrede. 

Vanochtend hebben we voor het eerst de verwarming weer even aangezet. Het is niet dat het niet uit te houden was. Maar het lichaam had behoefte om de warmte van het bed nog even vast te houden. Net zoals we zo lang mogelijk proberen de warmte van de zomer vast te houden. Als er überhaupt mensen zijn die de aankomende koude met vreugdesprongetjes omarmen dan zijn zij niet met velen. Warmte betekent leven. Koude verbinden we met overleven en in het ergste geval met niet meer leven. 

Het mooie van een late vakantie in september is het feit dat je de zomer nog een beetje kan rekken. We willen gewoon nog geen afscheid nemen. We willen de warmte niet missen en het lange zitten in de tuin met het verborgen maar tegelijkertijd nog zo aanwezige laatste vogel gekwetter. De boom die tijdens warme zomerse dagen als natuurlijke parasol dienst deed heeft zijn eerste bladeren losgelaten. Ze dwarrelen geluidloos neer op het van vocht doordrenkte gazon. Maar de overdag in de muur opgeslagen warmte strijkt als een warme bries om onze schouders en hult ons in een veilige deken. Tot het te fris wordt en het huis opgezocht wordt.

Herfst. Een jaargetijde waar je een hekel aan hebt of waar je van houdt. Het is een kwestie van perceptie. Soms als de regen dagenlang zonder pauze tegen de ramen slaat terwijl je nog niet bereid bent voor de overgang naar de koude maanden zit je vol weemoed op de bank en koester je het gemis. Klaaggezang mengt zich met de warme soep die op het fornuis staat te pruttelen. Grijze wolkenluchten liggen als zware schaduwen op onze schouders, het lichaam gaat gebukt onder het onvermijdelijke.

De 5 elementen

De oude Chinese wijzen hebben hun eigen conclusies getrokken uit het observeren van de wereld om hen heen. En zij constateerden dat er onvervangbare ritmes zijn die alle fenomenen in de natuur vorm geven en zich cyclisch herhalen.Deze cycli noemden zij de 5 elementen of 5 transformaties. Elk jaargetijde is gekoppeld aan een van die 5 elementen (hout, vuur, aarde, metaal, water) en de herfst hoort bij het metaal element. 

Tijdens de eerste helft van een jaar, een dag, een levensloop heersen de elementen hout en vuur. Zij bepalen de visie, het initiëren, het doen en het volledig ontplooien van alle levende wezens tijdens de zomermaanden, domein van het vuur element. In de late zomer volgt het aarde element waarin alles thuis komt bij zichzelf, waar ons centrum is, ons evenwicht. Waar wij geborgenheid vinden.

Maar niets is voor eeuwig en de seizoenen, dagen, levens veranderen. Dag wordt nacht, licht wordt donker en yang wordt yin.

Het metaal element – gekoppeld aan de herfst – staat voor het begin van het yin in de natuur. Langzaam wordt alles rustiger, meer naar binnen gekeerd. Alles overbodige wordt afgeschud. Blad verkleurd en valt op de grond, dieren maken zich op voor een lange rustperiode. Wij gaan in de tuin aan de slag en dunnen met scherpe messen uit wat te veel geworden is. De herfst is de tijd van het naar binnen luisteren, het zonder opsmuk waar kunnen nemen van ons diepste zijn. Van onze (eigen)waarde, onze wijsheid, ons thuis zijn. Waar het soms lastige ego zijn dominante positie kwijtgeraakt is. En waar we onze eigen schatten die we tijdens de zomerse hitte zo makkelijk over het hoofd zagen eindelijk weer kunnen waarnemen.

Alles heeft zijn tijd

In de Engelse taal wordt de herfst soms ‘fall’ genoemd. Vallen. Afzakken. Uit elkaar vallen. Verteren. Koeler worden. Alles verandert en ondergaat transformatie. De herfst nodigt ons uit om de tijdelijkheid van de wereld om ons heen en binnen in onszelf te ervaren. We hebben geen keuze. We moeten het aanvaarden en accepteren. We moeten zien te dealen met het ouder worden, met de zwaartekracht die onze wangen en ons kin laat zakken, met het afnemen van onze lichamelijke kracht. Daartegenover staat een zachtheid die ons langzaam maar zeker gaat begeleiden richting winter. Heb je weleens tijdens een boswandeling het half verteerde blad opgeraapt dat voor je voeten lag? Het voelt zo veel anders dan het sterke goed frisse blad van de lente en vroege zomer. Het is een zachtheid die weliswaar steeds minder kracht heeft maar het binnenste blootlegt. Het is een zachtheid, die haar bestaansrecht ontleent aan de stevigheid en flexibiliteit van haar basis structuur. Het blad is niet meer gehecht aan haar vergankelijke vorm maar aan het tijdloze patroon van bladnerven, haar basis. De boom verliest als de tijd rijp is zonder morren zijn blad en betovert ons met zijn stevige stam en zijn voor het menselijke oog onzichtbare wortels. De natuur pakt haar mes en confronteert ons in het najaar met een onvermijdelijke ultieme overgave aan haar eigen ritme. Alle moeite van onze moderne wereld het aftakelen te vertragen heeft angst als oorzaak. Angst voor het oplossen, voor het verdwijnen, voor het niets komen te staan.

Er doorheen zien te komen is moeilijk. Daarvoor heb je de blik naar binnen nodig. De komende tijd zullen we ons langzaam afkeren van de drukte en het snelle en effectieve doen. We zullen het zijn omarmen.


Een reactie plaatsen

Als de aarde beeft

Als ik in de ochtend uit het raam kijk hangt er bijna elke dag een grijze mist over de tuin en de wijk. Een mist die zich al dagen langzaam een plek veroverd heeft in het huis en ervoor zorgt dat de handdoeken zelfs binnen niet meer droog worden. Eigenlijk ben ik er nog niet klaar voor. De uitbundigheid van de zomer, het buitenleven, de warmte en de vrolijkheid op straat, deze traktaties van de natuur zijn dit jaar een beetje magertjes uitgevallen. 

In de aanloop naar de herfst, als de avonden al donkerder worden en de nachten koeler merk ik dat de focus op wat ik doe ook langzaam aan het veranderen is. Nog is de zomer niet voorbij, we zijn nog volop in de tuin bezig en de zonnestralen van een late namiddag nodigen uit om de kussens op de tuinbank uit te spreiden. De nazomer is een tijd tussen de tijden. Het is een periode van overgang. Nooit is het zo dat een seizoen van de ene op de andere dag verandert. Het is een loslaten van iets waar we aan gewend waren en het zich langzaam ontwikkelen van iets wat haar sluiers nog niet echt gelicht heeft. Ertussenin zit een tijd van niet-weten. Een overgang. Je gaat ergens overheen of doorheen. Vaak zijn dat perioden van onzekerheid, situaties die emotioneel belastend kunnen zijn. We hebben geen concrete bestemming. Dwalen door het donker en we kunnen ons angstig voelen. 

Het valt me in de tegenwoordige onrustige tijd steeds meer op dat mensen liever in oude overtuigingen en denkpatronen blijven hangen dan dat zij zich openstellen voor het onbekende dat voor ons ligt en dat niemand nog gezien of ervaren heeft. De wetenschap verstopt zich achter modellen, getallen en statistieken die vaak niet veel met het echte leven te maken hebben. Dat speelt zich op een podium af waaronder in tijden van stress de bodem dreigt te verzakken. De grond wordt overspoeld door meningen, fantasieën, dreigingen en angst. Ons fundament heeft scheuren en dat voelen we. Mensen worden uit elkaar gedreven. De een vertrouwt de ander niet meer. We voelen ons niet veilig in een wereld die zo complex geworden is dat het overzicht zoek is. 

Zo wil iedereen alles naar zijn/haar hand zetten

In een wereld ook waarin het dóen het meest gewaardeerde element is. Iets doen om die ondraaglijke onzekerheid te kunnen ontwijken. En we realiseren ons niet dat we die zekerheid die we in de toekomst denken te kunnen vinden niet bestaat. Toch is niets doen en afwachten geen optie. Handen uit de mouwen en aan de slag. Alsof de wereld onze bezigheden niet kan missen en continu door ons gestuurd moet worden. Alsof de aarde niet een eigen intelligentie heeft. Zo wil iedereen alles naar zijn of haar hand zetten in de diepgewortelde en vaak misleidende overtuiging te weten wat het leven wil. 

De oude Chinese wijzen hadden hun eigen ideeën over het functioneren van het universum. Volgens hen is alles leven onderworpen aan voortdurende verandering. Nooit is iets nog net zo als een minuut geleden. Als je op macrokosmos niveau kijkt zie je de veranderingen bv in de jaargetijden, in de beweging van zon, maan en het hele sterrenstelsel, in de overgangen tussen dag en nacht en licht en donker en in het komen en gaan van het water langs de kustlijn. De taoïsten gingen ervan uit dat macrokosmos en microkosmos identiek zijn in hun manifestaties. Dat betekent dat ook wij er niet omheen kunnen dat ons leven, ons denken en onze emoties morgen niet meer hetzelfde is als vandaag. Hoe kan je je dan in hemels naam oriënteren in een wereld die zich niet laat controleren vraag je je dan af?

Zekerheid – een illusie?

De Taoïsten zagen de wereld als een universum dat voortdurend aan het veranderen is. Ze zagen een natuur die regelmatig en cyclisch verloopt en door de wisseling van dag en nacht of van de seizoenen ritmisch ons leven beïnvloedt. Verandering is alomtegenwoordig en wat er vandaag nog is is er morgen niet meer. Niet in dezelfde vorm. Anders en nog vreemd. Soms bedreigend. Wat als het leven ineens anders verloopt dan we verwachtten? Kunnen we dat aanvaarden of slaat de angst toe? 

De zoektocht naar zekerheid is iets diep menselijks. En voor het overleven soms noodzakelijk. Maar niets lijkt moeilijker dan die zekerheid te vínden waar zo naar verlangen. Waar moet je beginnen? Is het je huis, zijn het je verplaatsbare bezittingen, je familie, je geld op de bank, je verzekeringen, je baan? Of iets anders? Al die dingen kunnen ons een misleidend gevoel van zekerheid geven tegenover de grillen van het leven.

Als al hetgene wat buiten jezelf is en waarvan je dacht dat het je enige zekerheid geeft ineens in elkaar zakt, tot stof verkruimelt dan blijft er niet veel over. De vertrouwde materiële wereld verandert, je verliest een geliefde, je raakt je baan kwijt. Wat dan? Waar is je anker? Je laatste strohalm? 

De aarde is onze anker

Volgens de oude Chinese wijzen ligt onze belangrijkste anker in onszelf. In onze ademhaling. In en uit. Halen en teruggeven. En in ons grote en diep in ons zelf verborgen energiecentrum, de onderste Dantian. Tegelijkertijd verbinden we ons door te ademen met de aarde onder onze voeten. De aarde die er altijd is, die nooit wegloopt. Ons hele leven vanaf de geboorte tot aan de dood worden we gedragen door onze planet, verbonden via de zwaartekracht.

Het aarde element is in de 5 elementen theorie het centrum van alle elementen. Het is de spil in het wiel. Het zorgt voor stabiliteit, onderlinge balans, bemiddelt als er problemen zijn, haalt iedereen terug naar het centrum, de plek waar wij onze voeding vandaan kunnen halen. De aarde geeft en neemt. Yang en yin. Omdat macrokosmos en microkosmos in wezen hetzelfde zijn kunnen wij het aarde element ook in ons zelf waarnemen. Het is de moederlijke zorg voor een ander wezen, de veiligheid, die een kind ervaart, het herstellen van harmonie na conflictsituaties, de sympathie voor de ander en het terugvallen naar een veilig centrum als onze persoonlijke wereld even door elkaar geschud wordt.

In tijden als de tegenwoordige worden de kaarten opnieuw geschud. Niets schijnt stabiel te zijn. We leefden ten onrechte veel te lang met de veronderstelling dat de dingen zo blijven zoals ze waren. Dat wij de schepper zijn die bepaalt waar de reis naartoe gaat. Dat wij kunnen sturen en fixen als het nodig is. Maar we zien nu met eigen ogen dat het universum een eigen plan volgt die wij niet snappen. We worden bang. En proberen ons te beschermen door nog meer te willen fixen.

Zijn wij helemaal vergeten dat de enige zekerheid die wij hebben in onszelf ligt? Of in het contact met de aarde? 

Zijn wij helemaal vergeten dat hoge bomen veel wind vangen?

Dat wij onze wortels zelf moeten creëren om niet op los zand te staan en omver te vallen? 

Dat het niet-weten ons dwingt om houvast te vinden in de aarde onder onze voeten?

En in onszelf?

Ben je wel in je aarde-element?

Hoe kom je erachter of het aarde element in jezelf uit evenwicht is?

Hieronder heb ik een aantal vragen genoemd (er zijn er nog veel meer), die je kunnen helpen.

+  Voel ik me gedragen en ondersteunt door de mensen in mijn leven?

  • +  Heb ik het gevoel dat ik te veel van mezelf geef en niets terug ontvang?
  • +  Zit ik vaak te piekeren  en me zorgen te maken?
  • +  Kan ik complimenten aannemen?
  • +  Kan ik liefdevol voor mezelf zorgen?
  • +  Heb ik regelmatig last van mijn spijsverteringsorganen?
  • +  Houd ik van zingen?
  • +  Denk ik steeds weer dezelfde gedachten?
  • +  Draagt datgene waar ik me bezig ben vruchten?
  • +  Heb ik vaak trek in zoete voeding?
  • +  Heb ik gezonde krachtige spieren?
  • +  Heb ik snel blauwe plekken?  
  • +  Ben ik alsmaar aan het harmoniseren bij conflicten tussen mensen?

Dit is zeker geen  medische diagnose!

Het is een uitnodiging om bij jezelf stil te staan en meer aandacht te besteden aan je lichaam, je gedachten en je emoties.

Ik wens je een fijne nazomer!


Een reactie plaatsen

In een stille zee kan je makkelijker vissen

Eigenlijk wilde ik over iets anders schrijven. Maar als je een idee een paar dagen met je mee sleept komt er soms een moment dat het onderwerp vervaagt alsof de ogen last hebben van voortschrijdende staar. Een soort mist die nog maar moeilijk te verdrijven is of het plaatje helemaal bleek en kleurloos achterlaat. Meestal vind ik dat niet erg want er dient zich op een bepaald moment wel een nieuw idee aan. 

Soms maak ik iets onverwachts mee of ik zie verbanden. Het gedrag van mensen kan ook een fantastische inspiratiebron zijn. Dat levert dan stof voor een nieuwe blog. 

Als ik ga zitten, laptop of tablet voor mijn neus, begin ik meestal met iets wat op dat moment om aandacht vraagt. De eerste zinnen zijn snel geschreven en dan komt met 100% zekerheid het moment dat de gedachten een beetje uitdrogen, dat ik de draad kwijt ben. Dan laat ik de boel even rusten en doe een poosje iets anders. Doelloos door het huis lopen, de tuin inspecteren, stofzuigen, naar de koelkast lopen en lichte spijt krijgen omdat ik gesnoept heb. Dat soort dingen. Geen stress. Gewoon de hersenen even met rust laten. Dan komt de inspiratie vanzelf weer opdagen en de geest neemt de leiding over de uitvoering van het werk.

Voor mij zijn dit soort ervaringen heel essentieel. Ik ben relatief onrustig aangelegd, wil veel en kom altijd tijd te kort. Zelf mag ik zeggen dat mijn leven tot nu toe rijk was aan ervaringen, dingen die ik gedaan heb, veranderingen die ik ondergaan moest. Vaak leuke ervaringen, en soms ook ervaringen met een bittere nasmaak. En mijmerend over mijn verleden moet ik toegeven dat ik voor de onrust die overal de kop opstak ook een prijs moest gaan betalen. 

Ons leven wordt vooral bepaald door drukte. Als je niet actief, assertief en druk bent tel je vaak niet mee. Dan mankeer je iets. Je wordt over het hoofd gezien, krijgt als laatste datgene wat je graag wil of je krijgt het nooit. Een baan, een uitnodiging, een erkenning. Je blijft het onzichtbare muurbloempje. 

Internet en sociale media lokken met koopjes en workshops voor meer assertiviteit en altijd maar de ander vóór zijn. Allemaal dingen die vanuit een behoefte van buitenaf ontstaan zijn en handig in leven gehouden worden door de massa. Want ja, je wilt erbij horen. En daar hoort een opgejaagd leven ook bij.

De energie van het doen

Maar ondertussen weet ik beter. Ik heb geleerd dat activiteit maar één kant van de medaille is. Natuurlijk is de jeugd altijd de tijd van de uitbundigheid, van het plezier maken, van de ondeugden. We willen carrière maken, willen onze wensen in vervulling zien gaan, willen goed geld verdienen, willen laten zien wie we zijn, willen ons laten horen. We willen naar buiten treden met onze verlangens en ons doorzettingsvermogen. We willen alles meenemen wat de wereld ons te bieden heeft, alle ervaringen opdoen die mogelijk zijn en het liefst nog net iets beter dan die van de buurman/buurvrouw. En dat is oké. De energie van ‘het doen’ en van activiteit is altijd naar buiten gericht. Dat zien we vooral in de lente en de vroege zomer. Het leven ontwaakt uit een lange winterslaap en baant zich als een snelle stroom een weg door het bestaan van mens, dier en plant. Dingen moeten op gang komen, dromen willen gerealiseerd worden. We hebben strategieën nodig om op een effectieve manier onze doelen te kunnen bereiken. Maar groei kan niet eindeloos doorgaan. Na enkele weken is het hoogtepunt bereikt en dan zet een dalende trend in. De golven worden zachter, vlakker ook, het onstuimige van de lente verdwijnt. 

Later in het najaar verliezen de meeste bomen hun blad. Wat overblijft zijn stam, takken en een uitgebreid wortelnetwerk beschermd door lagen voedzame aarde. De natuur komt tot rust. Alles wat op dat moment niet meer nodig is wordt zonder moeite losgelaten. Alleen het wezenlijke blijft. In diepe rust. Afwachtend. De essentie van het bestaan wordt voor een aantal weken of maanden opgeborgen in de aarde en ook in onszelf.

Rustig water

Als ik naar mezelf kijk kan ik me afvragen wat voor míj de essentie is. Dat ligt zelden voor het oprapen en het kost moeite om erachter te komen. Allereerst moet je echt bereid zijn de diepe rust in te duiken. Het dagelijkse leven met alle activiteiten is niet bepaald de plek waar je je schatten vindt. De natuur doet het ons voor. Die gaat gewoon uitgebreid rusten tijdens de winter. En ontwaakt in de lente helemaal klaar voor nieuwe actie. Die in de kern al tijdens de winter voorbereid werd. 

Eigenlijk weten we het allemaal. Je komt dichter bij jezelf vanuit momenten van diepe rust en ontspanning. Op die momenten komen ideeën opborrelen (ja, ook die vertellen iets over jezelf), wordt je creativiteit aangewakkerd, zie je ineens verbanden tussen ervaringen en neem je waar wat voor jou belangrijk is. Je vist in rustig water. En daar zitten soms parels tussen die je nooit zou zien als de zee troebel is en tekeer gaat. In een stille zee kan je makkelijker vissen.